منطقه طلایی مدیریت
Golden situation management=People + Organization + environment
درباره وبلاگ
عظیم جعفری

فوق لیسانس مدیریت مالی حسابرس ارشد مالیات

نويسندگان
۱۳٩٠/۸/۱٠ :: ۱۱:٠٧ ‎ق.ظ ::  نويسنده : عظیم جعفری

آفریقا وجهانی شدن

مترجم: محمد‌حسن ایپکچی

امروزه، جهانی شدن اقتصادی، واقعیتی از زندگی در بسیاری از دولت‌ها و مردم جهان به شمار می‌رود.

چه در عمده کشورهای شرق آسیا و حوزه اقیانوس آرام، آمریکای لاتین و خاورمیانه، پدیده جهانی شدن موجب کاهش مهمی در میزان سطح فقر زندگی مردم شده است. در سال 1981، بیش از 50 درصد مردم دنیا در فقر به سر می‌بردند که این رقم تا سال 2005 به 26 درصد کاهش یافت.


در کشورهای در حال توسعه، بیش از 4/1 میلیارد نفر یعنی یک چهارم جمعیت جهان با درآمدی کمتر از 25/1 دلار در روز زندگی را پشت سر می‌گذاشتند. با وجود این قاره آفریقا هنوز وضعیت خوبی را در جهان دارد. در سال 2005، همانند 1981 که جمعیت آفریقا برابر 200 میلیون بود، نیمی از سکنه این قاره زیر خط فقر با معیار بانک جهانی به حیات خویش ادامه دادند. در سال 2005، جمعیت آفریقا به 380 میلیون بالغ شد (آمار 2008 بانک جهانی). نرخ رشد جمعیت قاره برابر3/2 درصد در سال و سیاست‌های بدون برنامه مسوول افزایش نرخ رشد جمعیت بود. نرخ مرگ‌ومیر کودکان زیر 5 سال به میزان کمی کاهش یافت، اما هنوز این نرخ دو برابر میانگین در جهان درحال توسعه بود. احتمال اینکه یک زن آفریقایی به علت باردار بودن یا زایمان از دنیا برود یک در شانزده است. فقط 42درصد از جمعیت روستایی آفریقا امکان دسترسی به آب تصفیه شده داشته و 63 درصد از آنها نیز از امکانات اساسی بهداشتی بی‌بهره‌اند. همچنین، تغییرات جوی در آینده‌ای نزدیک موجب کاهش منابع آبی آفریقا می‌شود. تنها 24 درصد از جمعیت این سرزمین از امکانات روشنایی برخوردارند، در حالی که در دیگر مناطق خارج از آفریقا با درآمد کم، 40درصد مردم دارای امکان روشنایی هستند. بنابراین، به سهولت می‌توان دریافت که فواید پدیده جهانی شدن به تساوی توزیع نشده است.

بر اساس اهداف توسعه هزاره سازمان‌ملل در سال 2001، قرار بر این بود که تمهیداتی برای کاهش نابرابری در دوران جهانی شدن اندیشیده شود که در پاسخ به چنین طرح ابتکاری، آمریکا در سال 2004 با هدف کمک به کشورهای حائز شرایط اقدام به تاسیس موسسه چالش هزاره کرد تا بتوانند به اهداف هزاره نزدیک شوند. در اجلاس گروه 5 اسکاتلند به سال 2005، رهبران صنعتی جهان قول دادند تا کمک خارجی به آفریقا را به دو برابر برسانند. ایالات متحده تا سال 2008، مبلغ 3/6میلیارد دلار به نوزده کشور آفریقایی و برخی کشورهای دیگر اختصاص داد، اما هنوز همه کمک‌های قول داده شده رقم ناچیزی هم به حساب نمی‌آید.

از سویی دیگر، به قول صندوق بین‌المللی پول به سال 2008، نشانه‌های مثبت زیادی از اقتصاد آفریقا به چشم می‌خورد. تولید ناخالص ملی از رشد قابل ملاحظه‌ای برخوردار بوده است. بین سال‌های 1997 تا 2002، این رشد با میانگین 4/1 درصد روبه‌رو بود، لیکن از سال 2003 این میانگین بالای 6درصد را رقم‌زده است. حتی اگر بخواهیم موقعیت آفریقا را براساس سرانه بررسی کنیم، نرخ رشد از میانگین ۸/۱ درصد به بالای 4 درصد جهش نشان می‌دهد. به عبارت دیگر، سرانه تولید ناخالص ملی رشدی برابر 291/1 دلار را در سال 2007 ارائه می‌دهد. اما در سال 2006، سرمایه خصوصی برای نخستین بار توسعه داشته است. همچنین سرمایه‌گذاری‌های بخش خصوصی به نسبت چهار برابر از 2000 در سال 2006 رشد داشته، اما 53 میلیارد دلار مشارکت قاره هنوز هم که هنوز است فقط توانسته بخش کوچکی از کل 4/6تریلیون دلار سرمایه‌گذاری خصوصی جهان را از آن خود کند. البته نباید از نظر دور داشت که کشورهای آفریقایی طی چند سال گذشته، امکان یافتند به میزان چشمگیری بدهی‌های خارجی خود را کاهش دهند که در این میان هم عامل حضور کشورهای فقیر بدهکار در جهان و نیز برنامه ابتکاری معافیت بدهی آفریقا از سوی صندوق بین‌المللی پول دخالت داشته‌اند. تا سال 2008، چهارده کشور آفریقایی با درآمد سرانه کمتر از 380 دلار در سال به طور قابل ملاحظه‌ای بدهی‌های خود به صندوق بین‌المللی پول را کاهش داده بودند. از طرف دیگر‌، فعالیت اخیر اقتصادی چین در آفریقا، شامل سرمایه‌گذاری در تجارت، تولید، منابع طبیعی و ارتباطات باعث شوک عالم‌گیر شده است. درواقع، میزان صادرات آفریقا به چین طی دوره زمانی 2000 لغایت 2005 سالانه 48 درصد رشد نشان می‌دهد آن هم صادرات محصولاتی چون: سوخت، مواد معدنی و دیگر تولیدات برای پوشش بازار سیری‌ناپذیر چین! کشور چین علاوه بر این، با دادن وام، کمک‌های رسمی توسعه‌ای خود به این قاره را به دو برابر افزایش داده و همه بدهی‌های آفریقا را بخشیده است. ناظران معتقدند حرکت اخیر چین برای توسعه آفریقا در مقابل سرمایه‌گذاری خوبی را نیز برای چین به همراه داشته که تا پایان سال 2005، 3/1 میلیارد دلار برآورد می‌شود. درحقیقت کمک‌های چین به آفریقا با توجه به اینکه هیچ گونه چشم‌داشتی را از قاره در نظر ندارد توانسته رهبران قاره را به سوی توجه به سیاست شرق گرایی(چین) گرایش دهد. گفته می‌شود کشورهای دیگری چون هند، مالزی، کره‌جنوبی و برزیل هم برای اهدافی(منابع معدنی) به آفریقا آمده‌اند تا در توسعه خود و آفریقا مشارکت داشته باشند.

از جانب دیگر، نشانه‌هایی از توسعه مثبت سیاسی در این قاره مشاهده شده است. بیش از دوسوم دولت‌های آفریقایی تجربه نوعی انتخابات آزاد را به خود دیده‌اند و اتحادیه آفریقا هم دیگر حکومت‌هایی را که انتقال قدرت را خلاف قانون اساسی خود به کرسی بنشانند به رسمیت نمی‌شناسد. هر چند هنوز برخی دولت‌های آفریقایی برای وصول به این آزادی تلاش‌های زیادی را به خرج می‌دهند. از طرفی، جامعه مدنی در آفریقا رشد داشته آن هم با پیشرفت نهادهای اجتماعی چون سازمان‌های غیردولتی بین‌المللی(NGO)، گروه‌های دینی، زنان و... که این مسیر را هموارتر کرده‌اند. مهم‌تر از این رخدادها باید به کاهش فراوان درگیری‌های داخلی در آفریقا اشاره کرد که از لحاظ آماری در سال 1999 شانزده کشور قاره در شرایط حاد منازعه درونی بوده‌اند، در حالی که در سال 2006، این تنازعات داخلی به هفت کشور کاهش یافت که در واقع کاهش 56 درصدی را به جهان نشان می‌دهد(بررسی مرکز تحقیقاتی امنیت انسانی در سال 2008). برنامه ریزی صلح در آفریقا با الگوی خوب آنچه در آنگولا، موزامبیک و رواندا روی داد، دید جهانیان را خیره کرد.

اما، همه این تغییرات یک‌شبه رخ نداد. درواقع، کاهش فقر، حمایت بین‌المللی در تقویت دولت‌های آفریقایی در مسیر مبارزه با فقر و نجات از بیماری ایدز با مشارکت سازمان‌های بین المللی سهم مهمی را ایفا کرد. البته سازمان‌هایی چون «NEPAD» نیز سهم بسیار قابل توجهی در این پیشرفت داشتند. قاره آفریقا به خوبی توانست برای جلوگیری از بحران مالی واقتصادی 2009-2008 خود برنامه‌ریزی کند.

منبع : دنیای اقتصاد



موضوع مطلب : اقتصاد بین الملل
موضوعات
RSS Feed
جزوات کنکور کارشناسي ارشد مديريت