منطقه طلایی مدیریت
Golden situation management=People + Organization + environment
درباره وبلاگ
عظیم جعفری

فوق لیسانس مدیریت مالی حسابرس ارشد مالیات

نويسندگان
۱۳٩٠/٥/٢٠ :: ۱٠:۱٤ ‎ب.ظ ::  نويسنده : عظیم جعفری

بهره وری چیست؟( What is productivity)

مدیریت بهره وری یعنی شیوه اداره و بکارگیری منابع به طور اثر بخش و کارا

نویسنده : مریم کیوه ئی

استفاده موثرتر از منابع اعم از نیروی کار، سرمایه، زمین، مواد، انرژی، ماشین‌آلات و ابزار، تجهیزات و اطلاعات در فرآیند تولید کالاها و خدمات است.تولید اضافی کالا یا خدمتی الزاماً به معنی افزایش بهره وری نیست. در واقع تولید عبارت از میزان بازده تولید شده (محصول یا خدمت) است در حالیکه بهره وری حاکی از نسبت میان بازده تولید شده به منابع به کار رفته است.


مقدمه

در سالهای آغازین هزاره سوم کشورهای جهان سعی دارند که سهم بیشتری از تجارت جهانی را به خود اختصاص دهند. برای نیل به این هدف باید بتوانند توان رقابت پذیری خود را افزایش دهند و این امر جز از طریق ارتقای بهره وری امکان پذیر نخواهد بود

 

در واقع سعی انسانها چه در فعالیت های فردی و یا گروهی در راستای ارتقاء سطح زندگی، رفاه بیشتر در طول زمان معطوف به این بوده است که حداکثر نتیجه را از حداقل تلاشها و منابع و امکانات در دسترس تحصیل کند و این اشتیاق و تمایل همان وصول به بهره وری بیشتر می‌باشد.

بهره‌وری چیست؟

استفاده موثرتر از منابع اعم از نیروی کار، سرمایه، زمین، مواد، انرژی، ماشین‌آلات و ابزار، تجهیزات و اطلاعات در فرآیند تولید کالاها و خدمات است.

 

تولید اضافی کالا یا خدمتی الزاماً به معنی افزایش بهره وری نیست. در واقع تولید عبارت از میزان بازده تولید شده (محصول یا خدمت) است در حالیکه بهره وری حاکی از نسبت میان بازده تولید شده به منابع به کار رفته است.

 

Productivity   =       ستانده /   نهاده

 

بهره وری معیاری است که موارد زیر را شامل می شود:

 

-      میزان تحقق اهداف

 

-      چگونگی استفاده کارا از منابع جهت تولید

 

-      آنچه بدست آمده در مقابل آنچه امکان داشته است.

 

توسعه از دو طریق امکان پذیر است:

 

1) توسعه از طریق ایجاد ظرفیت های جدید که نیاز به تزریق پول و سرمایه گذاری های زیاد دارد.

 

2) توسعه از طریق بهود بهره وری وضع موجود که از طریق کاهش هزینه ها ، بهبود فرآیندها،کاهش اتلاف ها و....میسر است.

 

مدیریت بهره وری

 

مدیریت بهره وری یعنی شیوه اداره و بکارگیری منابع به طور اثر بخش و کارا . برای اعمال چنین مدیریتی در سازمانها میبایست چرخه مدیریت بهره وری را در سازمان مستقر نمود و برای استقرار آن ابتدا به ریشه یابی علل مشکلات و نا کارآمدیهای سازمان پرداخته , سپس شاخصهای مناسب اندازه گیری روند بهبود در آینده را مشخص و برنامه های بهبود را اجراء نمود و پس از آن به ارزیابی و تحلیل نتایج پرداخته و در جهت تقویت نقاط قوت و برطرف سازی نقاط ضعف اقدام به برنامه ریزی نمود . به کارگیری چرخه مدیریت بهره وری می تواند دغدغه و اندیشه بهره وری سازمان یعنی امکان استفاده هر چه بهتر و بیشتر از منابع و امکانات در سازمان را از بین برده و سازمان را در محیط رقابتی توانمند سازد .

 

 

چرخه بهره وری

 

فعالیت هایی که در خصوص بهره وری صورت می گیرد ،بایستی روشمند باشد به این معنی که بر اساس یک برنامه خاص و مفاهیمی روشن دنبال شود که این اقدامات را می توان چرخه بهره وری نام نهاد.

 

برای برنامه‌ریزی در زمینه ارتقای بهره‌وری باید بدانیم که از منظر سطح بهره‌وری درکجا قرار داریم و به کجا می‌خواهیم برویم، برای رسیدن به مقصد چه راه‌کارهایی مناسبتر است،

 

چرخه بهره وری

 

.1-تعیین شاخص های بهره وری و اندازه گیری آنها

 

2- تجزیه وتحلیل شاخص های بهره وری

 

3- برنامه ریزی بهبود بهره وری

 

4- اجرای برنامه های بهبود بهره وری

 

"هر گاه توانستیم آنچه را که در مورد آن صحبت می کنیم اندازه گرفته  و در قالب اعداد  و ارقام بیان نماییم ، می توانیم ادعا کنیم  درباره موضوع  مورد بحث چیزهایی می دانیم  ،  در غیر اینصورت آگاهی و دانش ما ناقص بوده و هرگز به مرحله بلوغ نخواهیم رسید."

 

1)     اندازه گیری بهره وری

 

اندازه گیری بهره وری در واقع عبارت است از تهیه و توسعه اطلاعات مورد اطمینان که به بهبود روند بهره برداری از امکانات و به تبع آن بهبود روند رشد تولید کالا و خدمات در سطوح مختلف کمک ‌نماید.

 

منافع و اهداف اندازه گیری بهره وری

 

هـدف اصـلی از انـدازه گیری بهره وری ، بهبود و افزایش بهره وری  است . در کنار این هدف ، اهداف ذیل نیز دنبال میشود :

 

1- آگاهی سازی (کسب اطلاع از اینکه سازمان در چه وضعیتی بوده و در چه مرحله‌ای از

 

دستیابی به اهداف خود قرار گرفته است)

2- ارزیابی مشکلات (شناسایی فرصت‌ها و مقابله با تهدیدات)

 

3- ایجاد مکانیزمی برای ارایه بازخور و ابزار تشویق منابع انسانی  (داده‌های حاصل از

 

اندازه‌گیری باعث می‌شود تا کارکنان از کار لذت برند از موفقیت‌ها درس بیاموزند و برای غلبه بر دوران بازدهی نامطلوب دارای انگیزه شوند)

4- ایجاد اطلاعات برای انواع تصمیم‌گیری‌های مدیریتی (مدیریت برای تدوین برنامه‌های خود نیازمند به اطلاعات است)

 

2)    تجزیه وتحلیل شاخص های بهره وری

 

تحلیل و اندازه‌گیری بهره‌وری زمانی عملی است که تغییرات بهره‌وری را طی زمان با شاخص‌های بهره‌وری نشان دهیم .فعالیت‌های یک جامعه زمانی قابل ارزیابی است که میزان درجه مطلوبیت هر فعالیت را بتوان مقایسه نمود :

 

·        مقایسه عملکرد با میانگین شاخص ها در  همان صنعت

 

·        تنظیم روند شاخص ها

 

3)    برنامه ریزی بهبود بهره وری

 

همانطور که از فرمول مورد استفاده برای محاسبه بهره وری مشخص است  افزایش بهره وری به طرق زیر امکان پذیر است

 

1-  افزایش ستانده با استفاده از همان میزان نهاده

 

شناسایی ظرفیتهای خالی

 

2-  ثابت نگه داشتن ستانده ها همراه با کاهش نهاده ها

 

جلوگیری از اتلاف و ضایعات

 

3-  روند افزایش سریعتر ستانده ها نسبت به افزایش نهاده ها

 

شناسایی گلوگا ه ها و رفع آنها

 

4-  روند کاهشی سریعتر نهاده ها نسبت به کاهش  ستانده ها

 

حذف فعالیتهای غیر ضروری و هزینه بر

 

افزایش ستانده همراه با کاهش نهاده

 

سازمانها با توجه به اهداف خود و وضعیت موجودشان می توانند از تکنیک های مهندسی صنایع برای بهبود بهره وری  استفاده کنند:

 

مرحله بهبود بهره وری فرآیندی دو مرحله ای است:

 

1) برنامه ریزی برای انتخاب مجموعه ای از روشهای متناسب  که در ذیل آورده شده است.

 

2)  طراحی برنامه ای اجرایی برای پیاده سازی تکنیک های منتخب

 

نتایج بهره وری

 

کاهش هزینه

 

کاهش زمان

 

افزایش کمیت

 

بهبود کیفیت

 

بهره‌وری بالاتر از یک‌سو موجب کاهش قیمت‌ها شده، و از سوی دیگر سود سهامداران را افزایش می‌دهد.

 

بهبود بهره وری در سازمان تابع مدیریت خوب است  و افزایش بهره وری و حفظ رشد آن هدف و مسئولیت اصلی مدیریت است. مدیریت بهره وری  به مهمترین و بنیادی ترین هدف اصلی جوامع یعنی بهبود سطح رفاه انسانها از نظر مادی و معنوی به طور مستمر تکیه دارد .

 

درواقع مدیریت بهره وری ابزار مهمی است که به مدیران و برنامه ریزان و سیاستگزاران در جهت ارزیابی تولید در سطوح مختلف سازمانی، بخشی، ملی و بین‌المللی یاری می رساند و نشان می دهد که تا چه حد از منابع موجود بدرستی استفاده شده است .

 

ما آن چیزی را که به چشم بیاید و زودتر بازده داشته باشد، بیشتر خریداریم تا بعضی از کارهـای مهم و اساسی را که زمان و یا انرژی می برند و بازده ظاهری ندارند 

منبع : مدیر یار



موضوع مطلب : مدیریت بهره وری
موضوعات
RSS Feed
جزوات کنکور کارشناسي ارشد مديريت