منطقه طلایی مدیریت
Golden situation management=People + Organization + environment
درباره وبلاگ
عظیم جعفری

فوق لیسانس مدیریت مالی حسابرس ارشد مالیات

نويسندگان
۱۳٩۱/۱۱/۱ :: ۸:٢٥ ‎ب.ظ ::  نويسنده : عظیم جعفری

مشارکت در هزینه‌های آموزش‌عالی

 مشارکت در هزینه‌ها عبارت است از انتقال قسمتی از هزینه‌های آموزش‌عالی به دانشجویان یا والدین آنها. مشارکت در هزینه‌ها یک گرایش جهانی است.

بسیاری از دولت‌های جهان با یک چرخش سیاستی مساله مشارکت در هزینه‌ها را به صورت دریافت شهریه یا گسترش بخش آموزش‌عالی خصوصی پذیرفته‌اند. این پدیده حتی در اروپا که هنوز آخرین آثار آموزش‌عالی «رایگان» را دارد یا در کشورهای کمونیستی سابق دیده می‌شود.


فرض بر این است که در تمام کشورها هزینه‌های آموزش‌عالی حداقل بر عهده این چهار گروه است: 1) دولت‌ها؛ 2) خانواده دانشجویان؛ 3) دانشجویان؛ 4) موسسات خصوصی یا افراد خیر.

دولت: منبع درآمدهای دولتی، مالیات‌هایی هستند که یا به صورت مستقیم یا به صورت غیرمستقیم دریافت می‌شوند؛ بنابراین بسیاری از مخارج دولت بر عهده شهروندان یا پرداخت‌کنندگان مالیات‌ است.

خانواده و والدین دانشجو: دسته دوم اولیا هستند که قسمتی از هزینه‌های آموزش‌عالی را به وسیله پرداخت شهریه، پرداخت قسمتی از هزینه‌های دانشجویان یا گاهی با نگهداری دانشجویان در منازل پرداخت می‌نمایند. این مخارج ممکن است از درآمدهای جاری یا پس‌اندازهای گذشته یا از طریق قرض گرفتن که بر درآمدهای آینده آنان موثر خواهد بود تامین گردد.

دانشجویان: دسته سوم دانشجویان هستند که هزینه‌های تحصیلی را از طریق کارکردن یا وام گرفتن پرداخت می‌نمایند. وام‌ها وقتی بازپرداخت می‌گردند که دانشجویان فارغ‌التحصیل گردیده و مشغول به‌کار شوند.

موسسات خصوصی یا افراد خیر: آخرین دسته اهداکنندگانی هستند که کمک‌های آنها برای ارتقای کیفیت دانشگاه به بودجه کلی دانشگاه به صورت بورس‌ها یا کمک هزینه‌های تحصیلی بر اساس نیازهای مالی دانشجویان یا موقوفات صورت می‌پذیرد. بیشتر اولیای ثروتمند‌تر دانشجویان جزو این دسته‌اند.

 

انواع مشارکت در هزینه‌ها

 انتقال هزینه‌ها از دوش دولت به دیگران به یک یا چند شکل از هفت مورد زیر صورت می‌پذیرد:

1) شروع به دریافت شهریه (زمانی که آموزش‌عالی قبلا رایگان بوده است.) مثل چین در سال 1997 یا بریتانیا در سال 1998 یا اخیرا در اتریش چنین طرحی اجرا شده است.

2) دریافت شهریه خاص اضافی در عین حفظ آموزش‌عالی رایگان برای پذیرفته شدگان معمولی مثل کشورهایی که قبلا به صورت مارکسیستی اداره می‌شدند (روسیه) و کشورهای شرقی و مرکزی اروپا و کشورهایی که قبلا قسمتی از اتحاد جماهیر شوروی بوده‌اند.

3) افزایش شدید شهریه برای جبران شکاف بودجه‌ای دانشگاه‌ها.

4) تحمیل هزینه‌های فردی برای پوشش دادن مخارجی که قبلا به صورت یارانه برای مسکن یا سالن‌های غذاخوری پرداخت می‌گردید. این مساله در چین یا بیشتر کشورهایی که هزینه‌های زندگی را به صورت یارانه‌ای پرداخت می‌نمودند برای جبران کسری بودجه آموزش‌عالی صورت می‌پذیرد. مثل کشورهای سوئد، نروژ، فنلاند و دانمارک که آموزش‌ عالی هنوز رایگان است، ولی هزینه‌های مسکن و زندگی به عهده دانشجویان است.

5) کم کردن بورس‌ها یا کمک هزینه‌های دانشجویی. مثل انگلستان، روسیه و همچنین در دولت‌های سوسیالیستی، اروپای شرقی و مرکزی.

6) بازیافت موثر هزینه‌ها از طریق کم کردن یارانه‌ها، وام‌های دانشجویی یا بورس‌های بلاعوض.

7) کاهش آموزش عالی رایگان یا ترغیب به دریافت شهریه. مثل کشورهای ژاپن، کره، فیلیپین، اندونزی، آمریکای لاتین، کشورهای شرق آسیا.

 

دلایل منطقی مشارکت در هزینه‌ها

مشارکت در هزینه‌ها می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد: انتقال برخی هزینه‌ها به افرادی که امکان پرداخت دارند می‌تواند ایجاد کمک هزینه‌ تحصیلی به افرادی باشد که امکان پرداخت ندارند؛ بنابراین گامی در جهت عدالت بیشتر

است.

یک بحث کلاسیک در بین اقتصاددانان نشان می‌دهد که در اقتصادهای مبتنی بر بازار دریافت شهریه از دانشجویان موجب کارآیی بیشتر در آموزش‌عالی می‌گردد و دانشگاه‌ها در این خصوص به رقابت می‌پردازند و سعی می‌نمایند عملکرد آموزشی مناسبی را ارائه نمایند. بر عکس اگر دانشجویان از آموزش‌های رایگان استفاده نمایند، دانشجویان تمایلی به اتمام سریع دانشگاه نداشته و جامعه نه تنها هزینه‌های زیادتری را محتمل می‌گردد، بلکه از توانایی‌های آنان بی‌بهره می‌ماند.

به هر حال محکم‌ترین دلیل برای مشارکت در هزینه‌ها نیاز محض به درآمد بیشتر در آموزش‌عالی به‌دلیل افزایش تقاضا برای ورود به آن، در هر دو بخش دولتی و خصوصی است.

 بیشترین مشکلی که کشورهای توسعه یافته در این خصوص با آن روبه‌رو هستند، نحوه کسب درآمد براساس مالیات‌ها است خصوصا وقتی که منابع مالیاتی ناشناخته یا پنهان باشد و رشد سایر نیازهای عمومی مثل رفاه، بهداشت عمومی، مسکن و... هم بیشتری از درآمدها را به خود اختصاص می‌دهد.

 در برخی کشورها نسبت به سیاست افزایش مشارکت در هزینه آموزش‌عالی اعتراض‌هایی صورت گرفته است که می‌تواند دلایل تکنیکی یا ایدئولوژیکی داشته باشد. مهم‌ترین مساله شروع به دریافت شهریه از کسانی است که قبلا شهریه نمی‌پرداختند. متقاعد کردن این عده بسیار مشکل است.

در انتها مشارکت در هزینه‌ها به عنوان یک مفهوم ممکن است با نقاط شروع نادرست یا عدم موفقیت‌ها خصوصا در سیاست‌های شهریه و وام‌ها دانشجویی همراه باشد، ولی نیاز آموزش‌عالی به درآمد به اضافه محدودیت‌های درآمدهای عمومی و رقابت‌های بیشتر در اختصاص درآمدهای عمومی مشخص می‌سازند که هدف مشارکت در هزینه‌ها سیاسیون و تحلیلگران سیاسی را در مقابل مخالفت‌های مداوم بلاتکلیف می‌سازد و درک عمیق‌تر از سیاست‌های مشارکت در هزینه‌ها به این امر کمک خواهد کرد.

منبع :دنیای اقتصاد



موضوع مطلب :
موضوعات
RSS Feed
جزوات کنکور کارشناسي ارشد مديريت